Jak zbudowana jest emulsja kremowa — i co utrzymuje olej i wodę w połączeniu
Krem to dwie rzeczy, które same z siebie nie trzymają się razem: olej i woda. Zadaniem receptury jest utrzymać je w równomiernym połączeniu przez cały okres życia produktu. Opublikowane prace nad recepturami kremów półstałych dają praktyczny obraz tego, jak się to robi, co decyduje o konsystencji i które pomiary mówią, czy dana partia zachowuje się tak samo jak poprzednia.
Olej w wodzie, woda w oleju i woda w wodzie
W jednym z opublikowanych badań bazę kremową typu O/W zaprojektowano, mierząc najpierw, jak dobrze wybrany składnik rozpuszcza się w różnych substancjach pomocniczych, a następnie zbudowano bazę wokół tego wyniku rozpuszczalności [5]. Ta kolejność ma znaczenie: struktura kremu wynikała z tego, gdzie miał się znaleźć materiał czynny, a nie odwrotnie.
Stosuje się również układ odwrotny. Opisano recepturę kremu, w której stężony wyciąg z liści rośliny utrzymywano na poziomie 3% w wewnętrznej fazie wodnej kremu, a jako porównanie wykonano odpowiadającą jej bazę bez wyciągu [2]. Umieszczenie składnika w fazie wewnętrznej oznacza, że jest on otoczony kremem, a nie po prostu w niego wmieszany.
Emulsje wcale nie muszą składać się z oleju i wody. Badacze opisali dwufazowy układ wodny utworzony z dwóch niemieszalnych polimerów — dekstranu i tlenku polietylenu — tworzących stabilną emulsję typu woda w wodzie, stabilizowaną nie konwencjonalnym emulgatorem, lecz stałymi cząstkami wykonanymi z białka serwatkowego [3]. To przydatne przypomnienie, że „to, co utrzymuje całość w połączeniu" może być równie dobrze warstwą cząstek, jak i substancją powierzchniowo czynną.
Dwa składniki mogą zdecydować o całej konsystencji
Zespół najpierw określił krytyczne parametry potrzebne, by zbliżyć się do produktu referencyjnego, a następnie zawęził pracę: jako zmienne krytyczne wskazano udziały procentowe palmitynianu cetylu i oktylododekanolu i wybrano je do optymalizacji [6].
Wykonano jedenaście różnych receptur i poddano je charakterystyce fizykochemicznej oraz badaniom właściwości użytkowych produktu, stosując dwuczynnikowy ortogonalny plan kompozycyjny centralny, tak aby można było oszacować wpływ każdej z dwóch zmiennych na każdą odpowiedź i znaleźć punkt optymalny w obrębie przestrzeni projektowej [6]. Zoptymalizowaną recepturę przeanalizowano następnie równolegle z produktem referencyjnym, a wyniki były zgodne z przewidywaniami modeli chemometrycznych [6].
Badanie przedstawia również słownictwo, które warto zapożyczyć. Dwa kremy mogą mieć identyczny pełny skład, a mimo to różnić się w zakresie Q3. Autorzy opisują wyniki uwalniania i przenikania in vitro, które były podobne dla produktu referencyjnego i receptury generycznej, i stwierdzają, że właściwości mikrostruktury, właściwości użytkowe produktu i stabilność są ze sobą powiązane [6].
Dowodzenie, że dwie partie są takie same
Następnie wykonano dwa celowo błędne kremy — jeden z zawartością składnika czynnego mniejszą o 25%, a drugi większą o 26% — i zbadano je w odniesieniu do produktu referencyjnego [1]. Żaden z nich nie mieścił się w kryteriach identyczności, co potwierdziło, że metoda potrafi wykryć rzeczywistą różnicę, gdy ta występuje [1]. Osobny krem wykonany przy odpowiadającym stężeniu okazał się równoważny produktowi referencyjnemu [1]. Autorzy zwracają uwagę na możliwość ogólnego zastosowania tego podejścia do innych produktów stosowanych miejscowo [1].
Tak właśnie wygląda użyteczny test uwalniania: musi przepuścić produkt porównywany z samym sobą i odrzucić produkt, który celowo zmieniono. Test, który przepuszcza wszystko, nie mówi nic.
Gdzie składnik trafia wewnątrz emulsji
Emulsja jest także miejscem, w którym można ulokować składniki. W badaniu nad itrakonazolem zastosowano mikroskopię w świetle spolaryzowanym i różnicową kalorymetrię skaningową, aby wykazać, że materiał był całkowicie rozpuszczony w kremie O/W, a nie obecny w postaci cząstek stałych — a całkowicie rozpuszczony krem zachowywał się inaczej niż zwykła mieszanina fizyczna tej samej bazy i tego samego materiału [5].
W innym badaniu olejki eteryczne przenoszono wewnątrz etanolowych pęcherzyków lipidowych, które następnie wprowadzano do kremu typu olej w wodzie i porównywano z konwencjonalnymi kremami wykonanymi bez pęcherzyków [7]. Pęcherzyki scharakteryzowano pod kątem wielkości, wskaźnika polidyspersyjności, wydajności zamknięcia oraz za pomocą skaningowej mikroskopii elektronowej, a gotowe kremy oceniono pod kątem jednorodności, rozsmarowywalności, lepkości, pH, zdolności przeciwutleniającej in vitro i faktora ochrony przeciwsłonecznej [7]. Kremy z pęcherzykami wykazały zauważalną zdolność przeciwutleniającą in vitro w porównaniu z wersjami bez pęcherzyków, a wartości faktora ochrony przeciwsłonecznej wyniosły 10,26 i 18,54 dla dwóch olejków [7].
To, czy dodany składnik nadal działa po wprowadzeniu go do kremu, jest uzasadnionym pytaniem. Przegląd dostępnych na rynku tajskim kosmetycznych kremów wykazał całkowitą zawartość fenoli na poziomie 0,46–47,92 mg GAE na 30 g kremu oraz aktywność przeciwutleniającą na poziomie 3,61–43,98 mg ekwiwalentu Troloksu na 30 g, przy umiarkowanie dodatniej korelacji między nimi (r = 0,6108) [4]. Autorzy przedstawiają te wyniki jako pokazujące, w jaki sposób takie efekty mogą być zachowane po opracowaniu receptury produktów [4].
Lepkość jest częścią produktu, a nie efektem ubocznym
Konsystencja to nie tylko wynik prac technicznych; to coś, co nabywca ocenia bezpośrednio. W czterech badaniach uczestnicy wypróbowali dwa kremy do twarzy — jeden o wysokiej lepkości, drugi o niskiej — każdy na jednym z trzech poziomów zapachu: standardowym, połowie standardowego lub bazie bez dodanego zapachu [8]. Oceniali, jak bardzo podoba im się produkt i jego konsystencja, oraz wydawali oceny typu „w sam raz" dotyczące konsystencji i wyglądu [8].
Zarówno zapach, jak i konsystencja wpływały na oceny, występowały też efekty interakcji między nimi [8]. Dodanie zapachu na ogół zwiększało ogólną sympatię do produktu oraz sympatię do konsystencji, a w niektórych przypadkach zmieniało rzekomo obiektywne oceny konsystencji [8]. Badania prowadzono we Francji i w Chinach, przy nakładaniu kremów na dłonie jak w sklepie oraz na twarz jak w domu; efekty różniły się w zależności od kraju i kontekstu [8].
Co marka może z tego wynieść
Najpierw zdecyduj o strukturze faz, bo wszystko inne z niej wynika — łącznie z tym, czy składnik jest rozpuszczony w kremie, czy jedynie w niego wmieszany [5]. Spodziewaj się, że niewielka liczba składników, często tych woskowych i zmiękczających, będzie decydować o konsystencji, i że ich udziały procentowe będą wymagać świadomej optymalizacji, a nie pojedynczej próby [6]. Ustal test uwalniania wcześnie i sprawdź, czy potrafi odrzucić krem, który celowo zmieniłeś, a nie tylko przepuścić ten, który ci odpowiada [1].
Bibliografia
- Rath S, Kanfer I. A Validated IVRT Method to Assess Topical Creams Containing Metronidazole Using a Novel Approach — Pharmaceutics, 2020-02-03.
- Ali A, Akhtar N, Chowdhary F. Enhancement of human skin facial revitalization by moringa leaf extract cream — Postepy dermatologii i alergologii, 2014-04-22.
- Celik SBG, Dominici SR, Filby BW, Das AAK, Madden LA, Paunov VN. Fabrication of Human Keratinocyte Cell Clusters for Skin Graft Applications by Templating Water-in-Water Pickering Emulsions — Biomimetics (Basel, Switzerland), 2019-07-11.
- Mapoung S, Semmarath W, Arjsri P, Umsumarng S, Srisawad K, Thippraphan P, Yodkeeree S, Limtrakul Dejkriengkraikul P. Determination of Phenolic Content, Antioxidant Activity, and Tyrosinase Inhibitory Effects of Functional Cosmetic Creams Available on the Thailand Market — Plants (Basel, Switzerland), 2021-07-06.
- Kim H, Jung S, Yeo S, Kim D, Na YC, Yun G, Lee J. Characteristics of Skin Deposition of Itraconazole Solubilized in Cream Formulation — Pharmaceutics, 2019-04-22.
- Alves T, Arranca D, Martins A, Ribeiro H, Raposo S, Marto J. Complying with the Guideline for Quality and Equivalence for Topical Semisolid Products: The Case of Clotrimazole Cream — Pharmaceutics, 2021-04-14.
- Lohani A, Verma A, Verma A, Hema G, Pathak K. Topical Delivery of Geranium/Calendula Essential Oil-Entrapped Ethanolic Lipid Vesicular Cream to Combat Skin Aging — BioMed research international, 2021-09-11.
- Courrèges S, Aboulaasri R, Bhatara A, Bardel MH. Crossmodal Interactions Between Olfaction and Touch Affecting Well-Being and Perception of Cosmetic Creams — Frontiers in psychology, 2021-08-13.