Kennis

Hoe oppervlakteactieve stoffen haar en huid reinigen — en wat de hardheid bepaalt

Een shampoo of gezichtsreiniger is opgebouwd rond oppervlakteactieve stoffen — moleculen die water in staat stellen olie en vuil af te voeren. Al het andere in de fles, het verdikkingsmiddel, de geurstof, het conserveermiddel, staat rond die kern. Shampoos zijn in de eerste plaats producten gericht op het reinigen van het haar en de hoofdhuid [7]. Het juist opzetten van het gedeelte met oppervlakteactieve stoffen bepaalt of een product goed reinigt, mild aanvoelt en zijn schuim behoudt.

Reinigen is maar de helft van wat een oppervlakteactieve stof doet

Oppervlakteactieve stoffen in huidreinigers werken op verschillende manieren in op de huid [1]. Naast het beoogde voordeel van hygiëne onttrekken zij tijdens het reinigen ook huidcomponenten en blijven zij na het afspoelen achter in het stratum corneum — de buitenste laag van de huid [1]. Die neveneffecten verstoren de structuur van die laag en doen de barrière-eigenschappen ervan afnemen [1].

Dit is het centrale ontwerpprobleem van elke reiniger. Dezelfde eigenschap die olie van een oppervlak losmaakt, laat de oppervlakteactieve stof ook met het oppervlak zelf in wisselwerking treden. Een formule is niet eenvoudigweg "sterk" of "mild"; mildheid is iets wat u in het systeem van oppervlakteactieve stoffen inbouwt.

Wat een reiniger werkelijk hard maakt

De nuttigste bevinding voor een merkeigenaar is dat hardheid niet meeloopt met de hoeveelheid oppervlakteactieve stof op het etiket. Eén onderzoek bekeek twee veel bestudeerde oppervlakteactieve stoffen, natriumdodecylsulfaat (SDS) en dodecyltrimethylammoniumbromide (C12TAB), en hun effect op de barrière-eigenschappen van de huid [3]. Met behulp van huidgeleidbaarheid, FT-IR van monsters van het stratum corneum en penetratie van radioactief gemerkt SDS stelden de onderzoekers vast dat toevoeging van C12TAB het vermogen van SDS om de barrière te verstoren verlaagde [3].

Ultrafiltratie-experimenten verklaarden waarom: toevoeging van de tweede oppervlakteactieve stof verlaagde de concentratie monomeren en submicellaire aggregaten [3]. Monomeren zijn afzonderlijke moleculen oppervlakteactieve stof die vrij in het water zweven, in plaats van gebonden te zijn in de grotere clusters die micellen worden genoemd. Geen van de gemeten huideigenschappen — toename van de geleidbaarheid, verstoring van de lipidenstructuur of huidconcentratie van SDS — correleerde met de totale SDS-concentratie in het donorcompartiment [3]. Alle correleerden goed met de concentratie monomeren en submicellaire aggregaten [3].

Met andere woorden: de vrije, kleine, ongebonden fractie richt de schade aan. Een formule kan ruimschoots oppervlakteactieve stof bevatten en toch zacht zijn, mits die stof in grote structuren wordt vastgehouden. Daarom is het mengen van oppervlakteactieve stoffen een formuleringsbeslissing en geen kostenbeslissing.

Doelbewust grotere structuren opbouwen

De commerciële route naar hetzelfde effect wordt beschreven in een overzichtsartikel over reinigingsformuleringen [1]. De belangrijkste benadering om een reiniger te maken die zowel reinigt als de huidbarrière ontziet, is de wisselwerking van de oppervlakteactieve stof met de huid te minimaliseren door de oplossingseigenschappen van die stof te wijzigen [1]. Hydrofoob gemodificeerde polymeren (HMP's) zijn geïntroduceerd om huidvriendelijke reinigingssystemen te creëren [1]. In aanwezigheid van een HMP vormen oppervlakteactieve stoffen grotere, stabielere structuren [1]. Die structuren dringen minder snel in de huid door, wat resulteert in een minder agressieve reiniger en de integriteit van de huidbarrière in stand houdt [1].

Het overzicht merkt op dat recente toepassingen van vibrationele spectroscopie en tweefotonmicroscopie in huidonderzoek informatie op moleculair niveau hebben opgeleverd over de wisselwerking tussen huid en oppervlakteactieve stof [1]. Dat is de bewijsbasis achter de benadering van structuuropbouw.

pH: een reële variabele, zonder afgesproken getal

Voor haar is de pH los van de keuze van de oppervlakteactieve stof van belang. Eén onderzoek nam de literatuur over shampoos met lage pH door en mat de pH van 123 shampoos van internationale merken [2]. De waarden liepen uiteen van 3,5 tot 9,0 [2]. Iets meer dan 38% van de 123 shampoos had een pH van 5,5 of lager, en ongeveer 62% lag boven 5,5 [2].

De verdeling verschilde sterk per producttype [2]:

  • Van 26 antiroosshampoos had 19,23% een pH van 5,5 of lager en lag 80,77% daarboven [2].
  • Van 19 dermatologische shampoos lag 42,10% op of onder 5,5 [2].
  • Van 96 commerciële of populaire producten lag 34,37% op of onder 5,5 [2].
  • Van 15 professionele salonproducten lag 75% op of onder 5,5 [2].
  • Elke geteste kindershampoo lag boven 5,5, met een pH van 7,0 toegeschreven aan het "traanvrije" concept [2].

De auteurs concluderen dat een alkalische pH de negatieve elektrische lading van het oppervlak van de haarvezel kan verhogen en daarmee de wrijving tussen vezels kan vergroten, wat kan leiden tot beschadiging van de cuticula en vezelbreuk [2]. Zij stellen dat het een realiteit is en geen mythe dat een lagere shampoo-pH minder pluizen kan veroorzaken, doordat er minder negatieve statische elektriciteit op het vezeloppervlak wordt opgewekt [2]. Zij merken ook op dat er geen gestandaardiseerde waarde voor de uiteindelijke pH bestaat, dat zij menen dat de pH-waarde op het etiket vermeld zou moeten worden, en dat er nog onderzoek nodig is om het beste bereik vast te stellen [2].

Wat er aan een afgewerkte shampoo wordt gemeten

Een onderzoek naar zes shampoomerken, verzameld op de markt van Riyad, beoordeelde deze aan de hand van Saoedische normspecificaties voor shampoos [7]. De gebruikte tests waren organoleptische karakterisering, pH-meting, percentage vaste stof, reologische metingen, mate van vuildispersie, schuimvormend vermogen en schuimstabiliteit, en oppervlaktespanning [7]. Alle shampoos hadden een goed percentage vaste stof, uitstekende schuimvorming met stabiel schuim en een sterk viskeus karakter [7]. Alle monsters vielen binnen het gespecificeerde pH-bereik en vertoonden een goed bevochtigend vermogen [7].

Die lijst vormt een praktisch specificatieblad. Schuimvolume en schuimstabiliteit, viscositeit, vaste stof, oppervlaktespanning, bevochtiging en vuildispersie zijn de eigenschappen waarop een charge kan worden gecontroleerd, naast de pH.

Conserveermiddelen in de formule kunnen eveneens worden gemeten. Eén methode gebruikte een metaal-organisch raamwerk op chroombasis als sorbens voor micro-vastefase-extractie in een pipetpunt om parabenen uit shampoomonsters te concentreren vóór spectrofotometrische analyse [8]. Het lineaire bereik voor parabenen was 1,0–200,0 μg/l, met detectiegrenzen van 0,24 µg/l voor propylparabeen en 0,25 µg/l voor methylparabeen, en een reproduceerbaarheid beter dan 5,78% RSD [8]. Analytische methoden met deze gevoeligheid bestaan om te controleren wat er daadwerkelijk in een afgewerkte shampoo aanwezig is [8].

Wat een merk hieruit kan meenemen

Drie beslissingen doen het meeste werk. Ten eerste de mengverhouding van oppervlakteactieve stoffen: hardheid volgde de vrije monomeer- en submicellaire fractie, niet het totale gehalte aan oppervlakteactieve stof, en toevoeging van een tweede oppervlakteactieve stof verlaagde die fractie [3]. Ten derde de pH — een reële variabele voor haar, met een gemeten bereik in de branche van 3,5 tot 9,0 en zonder gestandaardiseerd streefgetal [2].

Referenties

  1. Walters RM, Mao G, Gunn ET, Hornby S. Cleansing formulations that respect skin barrier integrity — Dermatology research and practice, 2012-08-13.
  2. Gavazzoni Dias MF, de Almeida AM, Cecato PM, Adriano AR, Pichler J. The Shampoo pH can Affect the Hair: Myth or Reality? — International journal of trichology, 2014-07-01.
  3. James-Smith MA, Hellner B, Annunziato N, Mitragotri S. Effect of surfactant mixtures on skin structure and barrier properties — Annals of biomedical engineering, 2010-11-10.
  4. Soleimani-Ahmadi M, Jaberhashemi SA, Zare M, Sanei-Dehkordi A. Prevalence of head lice infestation and pediculicidal effect of permethrine shampoo in primary school girls in a low-income area in southeast of Iran — BMC dermatology, 2017-07-24.
  5. Draelos ZD. Essentials of Hair Care often Neglected: Hair Cleansing — International journal of trichology, 2010-01-01.
  6. Cavello IA, Hours RA, Cavalitto SF. Bioprocessing of "Hair Waste" by Paecilomyces lilacinus as a Source of a Bleach-Stable, Alkaline, and Thermostable Keratinase with Potential Application as a Laundry Detergent Additive: Characterization and Wash Performance Analysis — Biotechnology research international, 2012-12-17.
  7. AlQuadeib BT, Eltahir EKD, Banafa RA, Al-Hadhairi LA. Pharmaceutical evaluation of different shampoo brands in local Saudi market — Saudi pharmaceutical journal : SPJ : the official publication of the Saudi Pharmaceutical Society, 2017-10-06.
  8. Kaykhaii M, Hashemi SH, Andarz F, Piri A, Sargazi G. Chromium-based metal organic framework for pipette tip micro-solid phase extraction: an effective approach for determination of methyl and propyl parabens in wastewater and shampoo samples — BMC chemistry, 2021-11-06.

Alle artikelen

Vertel ons wat u wilt laten maken

Stuur ons het product, de hoeveelheid en waar u het verkoopt.
Fabrieksbezoeken zijn welkom.

Neem contact op